Presentatie Kring Leven Actuarissen 2017

15 / 02 / 2018
FTE Groep

Wij zijn niet per se een expert op het gebied van de toekomstbestendigheid van de actuaris. We zijn geen trendwatcher. Wel zitten we bij veel verschillende opdrachtgevers vanuit onze rol als bemiddelaar. We praten veel met klanten over wat ze bezighoudt. Ik heb geprobeerd daaruit de rode draad te destilleren. Die rode draad wil ik met jullie delen en ik hoop jullie ook een beetje te inspireren. Ik werk vanaf 2010 bij FTE en heb de actuariële tak opgezet. FTE Groep is een specialistisch detacheerder. We bestaan iets meer dan 10 jaar en hebben 100 man actief bij ongeveer 20 klanten. Die klanten zijn met name verzekeraars en pensioenfondsen. Naast detachering van specialisten helpen we ze met diverse oplossingen zoals procesoptimalisatie, het inrichten van een flexibele schil, data analytics, robotisering en andere thema’s. We hebben een sterke cultuur, een laag verloop en we zijn financieel gezond. Tegelijk merken we ook dat sommige zaken moeizamer gaan. En dat is ook precies het thema van deze dag en presentatie. Om relevant te blijven als actuaris en als organisatie, zullen we ons op andere terreinen moeten begeven. In 2011 heb ik het initiatief genomen voor de Actuarisdag en de Actuaris van het Jaar Prijs. Een van mijn rollen is dat ik fungeer als secretaris van de jury. Ik heb geen stemrecht, maar zit wel bij alle zeer inspirerende gesprekken met genomineerden – zoals Jan Tamerus, Ad Kok, Falco Valkenburg, Amba Zeggen en Marc Heemskerk – waar ik dankbaar uit heb geput voor deze presentatie.

Om te beginnen bij het thema: Toekomstbestendigheid. Daar maken we ons blijkbaar zorgen om. Waarom eigenlijk? En wat betekent het eigenlijk? Ik wilde voor deze presentatie allereerst eens de betekenis opzoeken in het woordenboek. Het woord bestaat alleen niet. Het is een samenvoeging van 2 woorden. Bestendig betekent: duurzaam in stand blijvend, niet telkens veranderend of als deel van een samenvoeging: bestand tegen (fraude-bestendig, roest-, vocht-, weer-, vuur-, etc.) Letterlijk betekent toekomstbestendig dus: dat de toekomst je niet verandert. Dat lijkt me juist niet wenselijk. Volgens mij kunnen we beter praten over wendbaarheid of over flexibiliteit. Laten we zeggen: wendbaarheid. Natuurlijk is hier al veel over gezegd op seminars. Het draait om verandering en hoe je ermee omgaat. Darwin zei al: “Het is niet de sterkste soort die overleeft, noch de meest intelligente. Het is degene die zich het beste kan aanpassen.” Aanpassen, wendbaarheid, flexibiliteit, daar gaat het om. Daar hoort het volgende filmpje bij. Het gaat over meegaan met de nieuwe tijd. Met nieuwe technieken. Veranderingen van het vak. De directeur van het honkbalteam Oakland Athletics ontmoet een actuaris (het zou ook een econoom kunnen zijn, maar voor het verhaal is het leuker als het een actuaris is) en samen geven ze statistiek en data een veel grotere rol bij de selectie van spelers, wat ze uiteindelijk ongekend succes oplevert. Maar daarvoor moeten ze wel eerst door de weerstand van verandering, de oude wereld. Scouts die vasthouden aan, zo doen we dat altijd en dat gaat altijd goed. Het gaat over: Adapt or Die.

Adapt or Die dus, maar dat is niet altijd makkelijk. Er gebeurt nogal wat momenteel in de markt. Nederland is uit de crisis, de economie groeit dit jaar met 2,5%. Het hoogste niveau in 10 jaar. De werkloosheidscijfers zijn nog nooit zo laag geweest, de totale werkgelegenheid in NL neemt snel toe, de bedrijfswinsten zijn torenhoog, we hebben het ene na het andere begrotingsoverschot, maar bij ons in de financiële sector blijft het sappelen.

De marktontwikkelingen voor de financiële sector, de verzekeringsbranche zijn niet zo gunstig. De rente is laag, er worden weinig nieuwe producten verkocht, het consumentenvertrouwen is laag, de kosten moeten naar beneden, er wordt georganiseerd, door technologie zijn minder mensen nodig, etc. Wij zien afdelingen bij klanten waar 2 à 3 jaar geleden nog 25 actuarissen zaten die het nu prima redden met 10 man. Dit alles raakt de actuaris. En is dat dan ook gelijk urgent? Ja, ik denk het wel. Jarenlang kwam je als actuaris altijd wel aan het werk en kon je een goed salaris of een hoog tarief vragen, maar dat is eigenlijk al een tijdje niet meer zo. Wij merken bij FTE dat onze mensen iets minder snel een nieuwe klus starten en dat er meer en meer druk komt op de tarieven. Een substantieel groter percentage van ons ZZP netwerk zit zonder klus. Sommigen schatten de werkloosheid onder actuarissen in tussen de 5 – 10 %. Let wel de landelijke werkloosheid is momenteel: 5,2 % (cijfers april 2017). Qua urgentie denk ik dat het met deze ontwikkeling is zoals met de meeste: De snelheid wordt altijd overschat en de impact wordt altijd onderschat. Is het dan alleen maar ellende: nee, natuurlijk niet. Alles verandert altijd en het levert ook altijd weer nieuwe kansen op. Als we maar wendbaar blijven.

Wat zien wij nu gebeuren in de markt? De foto is van Marco Keim – CEO AEGON Europe. Hij stond op het podium tijdens Actuarisdag 2014. En ik weet dat ik toen onder de indruk was van de nieuwe initiatieven waar AEGON al mee bezig was en dat hij zei dat hij het als 1 van zijn belangrijkste taken zag dat jonge en innovatieve mensen hem ook wisten te vinden en om daar naar te luisteren omdat dat nodig is om vooruit te komen.

Ter overweging een aantal andere verhalen uit de markt:

Ik was recent bij een top5 verzekeraar op de afdeling IT en big data. Ik was onder de indruk. Ze hadden een nieuwe afdeling ingericht en waren druk bezig met uniformeren, het afspreken van regels, aanleggen van infrastructuur, etc. Ze stuurden medewerkers naar goede en uitgebreide opleidingen, waren samenwerkingen aan het opzetten met allerlei andere afdelingen en functionarissen. Ze waren kortom: op het scherpst van de snede bezig met de nieuwe ontwikkelingen. Ik gaf aan dat ik geïnspireerd was, dat naar mijn inschatting dit de toekomst van het bedrijf was – wat werd beaamd. Ik vroeg of ik ze kon helpen met de groei van de afdeling. De manager keek me verbaasd aan. Groei? Zijn afdeling zat ook midden in een reorganisatie. Net als overal moest het ook bij hem sneller, goedkoper en met minder mensen. Zelfs bij dit soort afdelingen die de toekomst zijn van moderne verzekeraars, is er krimp.

Een andere opdrachtgever: een top3 pensioenuitvoerder. Ik was op het actuariaat. De club groeit, trekt nieuwe klanten aan. Er zat een slimme manager die ik al een tijdje kende en die ik hoog heb zitten. Ze wilde haar actuariaat gaan uitbreiden. Wat me verraste was dat ze zei dat ze bewust geen actuaris zocht. Uiteindelijk nam ze een statisticus aan met een historie bij het CBS. Een jong, eager en gedreven persoon met een net andere skillset. Ze zei “actuariële kennis hebben wel al genoeg op de afdeling, het gaat mij juist om andere vaardigheden”.

En als laatste, weer een andere top5 verzekeraar. Maar dit verhaal geldt feitelijk voor al onze klanten. Ik was met een collega op bezoek bij de afdeling pricing. Ze waren net uit reorganisatie. Ik was blij voor mijn contactpersoon, dat hij deze fase nu achter zich kon laten. Hij reageerde gelaten: “voor dit jaar zijn we klaar, voor volgend jaar staat de nieuwe reorganisatie alweer op het programma. We hanteren het kaasschaaf model. Elk jaar gaat er een stukje verder af. De enige echte groei zit nog bij riskmanagement, modelvalidatie en Solvency II”.

De rode draad in deze verhalen? Actuarissen zijn minder als vanzelfsprekend nodig. Niet om negatief te zijn, er liggen ook heel veel mogelijkheden en kansen, maar we moeten absoluut wendbaarheid zijn, want actuarissen zijn minder als vanzelfsprekend nodig.

Waar liggen de kansen? Kijk je kan praten we met opdrachtgevers, we lezen de krant, we denken na over de toekomst, je kan strategie sessies beleggen, trendwatchers uitnodigen – doen we ook allemaal natuurlijk – maar je kan ook gewoon turven hoeveel vacatures er op Actuaris.info staan… Soms moet je ook gewoon een beetje pragmatisch zijn. Dus ik heb voor jullie zitten turven: deze week stonden er 84 vacatures op actuaris.info, waarvan 9 (11%) traditionele actuariële rollen: dus leven pensioen, inkomen, brede functie, gericht rapportages, pricing, etc. 9 dus. Voor de rest gaat het over risk, data analytics, quants, modelling en consultancy. Er werken slimme mensen bij Actuaris.info, want ze hebben inmiddels ook websites voor Risk en big data. Op Risk staan inmiddels meer dan 2x zoveel vacatures als op actuaris.info.

Riskmanagement: Hier liggen duidelijk kansen voor Actuarissen. Actuarissen hebben wat ons betreft een zeer goede achtergrond om de risicomanagers te worden en dat zien we om eens heen ook al gebeuren. Je ziet ook in de markt dat er steeds meer focus komt op dit onderwerp. Deels door de Solvency 2 wetgeving. Opdrachtgevers moeten ‘In Control’ zijn. Kijk bijvoorbeeld ook naar Delta Lloyd dat recentelijk een CRO heeft aangesteld (Annemarie Mijer) en Riskmanagement in alle functieprofielen binnen de organisatie, tot en met de operationele laag, heeft opgenomen als aandachtsgebied. Dat zegt wel iets. Riskmanagement wordt meer een meer een manier van denken en actuarissen kunnen hierin voorop lopen. Als we scherp blijven.

Modelling: ook hier komt steeds meer de nadruk op, meer en complexere modellen worden gebouwd, deze moeten worden verbeterd, bijgehouden en uitkomsten geïnterpreteerd.

Wider fields: het AG/AI heeft het daar ook vaak over. Ik zie steeds meer mensen op mijn LinkedIn in andere branches terechtkomen. Ik sprak laatst een actuaris en die schrijft nu trendrapporten over de wereldwijde biermarkt. Hij schijnt er nog goed in te zijn ook. Hij moet grote hoeveelheden data verwerken en interpreteren en daaruit trends destilleren. Dat zit in de skillset vd actuaris. Maar het mooiste verhaal over wider fields hoorde ik op AAE bijeenkomst vorig jaar april in Brussel van Daniel Smith uit Australië.

Spread your wings

Case: Daniel Smith is consultant bij Taylor Fry en was enige tijd president van het Actuarieel Instituut in Australië̈. Door marktontwikkelingen in Australië̈ is er voor Actuarissen minder traditioneel werk te doen. Daniel besloot zijn vleugels te spreiden en hij raakte in gesprek met Qantas. Een van de grootste luchtvaarmaatschappijen van Australië̈. Een Miljardenbedrijf met 30.000 medewerkers en >10 miljoen members – ongeveer 1 op de 2 Australiërs heeft een klantenkaart van Qantas. Een soort Air Miles pas. Een van de problemen waar Qantas mee zat waren de airmiles. De airmiles hebben een geldigheidsdatum: Qantas heeft dus een verplichting, maar deze is lager dan de waarde van de airmiles, wat in feite hetzelfde is als een actuarieel reserverings vraagstuk. Net als bij een reserverings vraagstuk: moet er een assessment gedaan worden naar de waarde van de miles, patronen van gebruik en verwachtingen veranderen met de tijd waardoor projecties nodig zijn, er is een aanzienlijke hoeveelheid onzekerheid en klanten wensen het juist antwoord. Taylor loste dit vraagstuk perfect op. Ze werden voor meer en meer klussen gevraagd (ook pricing, optimalisatie, brandstof, planning en staffing) en uiteindelijk heeft Qantas 51% van Taylor Fry gekocht omdat ze essentieel begonnen te worden voor hun succes. Taylor Fry is – voor zover ik weet tot en met vandaag – het grootste deel van hun tijd bezig voor Qantas. ‘Actuary Spread your Wings’ was Daniels boodschap.

Actuarissen hebben iets unieks te bieden volgens Daniel: professionaliteit, gedragsregels, integriteit, brede financiële en wiskundige opleiding met hoge toelatingseisen, ze zijn gewend te kijken naar lange termijn en hebben een structurele aanpak om problemen op te lossen.

Hoge verwachtingen, opkomst, plaatje, banenlijstje, salarissen, perspectief, link Solvency (compleet, nauwkeurig, geschikt), DNB speerpunt, binnen en buiten de sector, vraag neemt toe, tekorten voorspelt, data analytics was a system challenge, now a race for talent, grote kansen, analytisch vermogen, domeinkennis en computer kennis.

Waar ik zelf het meest van verwacht is toch de data hoek. En eigenlijk gaat het verhaal van Daniel ook al een beetje over data. Data is enorm in opkomst. Dit plaatje schets het landschap van data. Zoals je kunt zien explodeert dit. En dan is dit nog het inmiddels alweer verouderde overzicht. Data scientist staat bovenaan de beste banenlijstjes (actuarissen zijn ingehaald), met de hoogste salarissen en grootste potentiele groei. Er worden op Europees niveau allerlei platformen voor opgericht, er ontstaan steeds meer specifieke opleidingen voor, data kwaliteit is gelinkt aan Solvency – vaststelling criteria voor compleetheid, nauwkeurigheid en geschiktheid van data. DNB maakt er steeds meer een speerpunt van en stelt hogere eisen, de vraag neemt toe, in 2018 verwacht men al grote tekorten en schaarste in NL. Of in de woorden van Jan Huug Lobregt van PWC: “Data analytics: was a system challenge, now a race for talent.” Hier liggen echt grote kansen voor Actuarissen. Het gaat om analytisch vermogen, domeinkennis en computer kennis (techniek). Analytisch en domein is er vaak al en de techniek kan verder worden aangescherpt.

Binnen data zijn er veel verschillende gebieden: data verzamelen, opslaan, schonen, prepareren, integreren, blenden, analyses, dashboards, modelleren, voorspellen. Ik zag in het begin door de bomen het bos niet meer. Maar uiteindelijk gaat het om de business uitdagingen die je oplost.

zoals: churn analyses (wie gaat er weg?), portfolio analyses (winstgevendheid), fraude detectie, productinnovatie, pricing, datakwaliteit, rapportages (opstellen, vereenvoudigen, versnellen), inzicht krijgen / betere beslissingen nemen (dashboards), data mining en groeperen van gegevens voor wettelijke doeleinden, de ontwikkeling risicomanagement beleid, versnellingen en kostenbesparingen realiseren en algemene procesverbeteringen. Het gaat om dezelfde uitdagingen die we aankunnen met gebruikmaking big data. Hoe kan ik mijn werk beter doen met gebruikmaking van data? Toen ik me dat besefte had ik weer het overzichtelijk en lag het ineens toch ook dichter bij mij en FTE dan ik eerst dacht. We zijn er met z’n allen ook heel in het spannender te laten klinken dan het vaak is. Een aantal collega’s van ons bleek eigenlijk al big data specialist te zijn qua kennis en ervaring. We hadden alleen nog nooit zo naar ze gekeken. Voor ons waren het bijvoorbeeld gewoon van die fijne regelneven die zorgen dat grote transitie en migratie trajecten vlekkeloos verlopen. Dus we zijn die kennis en ervaring meer gaan benadrukken op CV’s.

Ik heb hier een filmpje bij van Cap Gemini. Het is eigenlijk al weer oud, maar het gaat in op wat willen we nu eigenlijk met big data bereiken. En dat het ook eigenlijk niks nieuws is en hoe het kan helpen met de klanttevredenheid bij verzekeraars.

Zou toch fantastisch zijn als actuarissen een actievere rol gaan spelen in klanttevredenheid. Lijkt mij mooi.

En hoe verandert FTE mee? Heel eerlijk: we vinden het best lastig. Er verandert heel veel op dit moment in de markt en het verandert snel. De afgelopen jaren zijn we steeds gegroeid met gemiddeld 20% per jaar met Actuarieel, maar die groei stokt nu een beetje. Het is voor ons ook een zoektocht naar waar onze grootste toegevoegde waarde ligt voor onze opdrachtgevers in deze nieuwe wereld. Wij zijn nu bezig met het verbreden en verdiepen van onze dienstverlening. Verbreden qua markten en branches, omdat we geloven dat de skillset van actuarieel specialisten toepasbaar is in veel meer organisaties. En verdiepen qua kennis, vaardigheden en tooling, om continue relevant te blijven voor onze klanten. Zie bijgaande plaatje. We hebben een data tak opgezet, een adviseur aangetrokken en collega’s gestimuleerd om opleidingen te volgen. We kijken actief over de grenzen van onze markt heen. Proberen ook andersoortige actuarissen aan te nemen om een goede mix te krijgen. We investeren in softskills, consultancy vaardigheden. Hebben een intern programma opgericht om van pensioen en actuarieel specialisten business analisten te maken. We zijn druk bezig met de opzet van allerlei labs op het gebied van nieuwe ontwikkeling en technieken. We pretenderen niet alle antwoorden te hebben, maar zitten ook zeker niet stil.

En hoe kun je als actuaris mee veranderen in alle veranderingen?

Werk aan je softskills, zoals communicatie, samenwerking, overtuigingskracht en presenteren. En dan bedoel ik niet alleen lezingen bezoeken over dat onderwerp, maar echt actief aan de slag. Doe eens een paar sessies met een coach, stap uit je comfortzone. Dit proberen we ook vanuit Actuarieel Podium te doen en het AG/AI heeft ook recent het PE punten systeem aangepast met meer ruimte voor competenties.Wees je bewust van wat er in de markt gebeurt. In je bedrijf. Op je afdeling. Wat zijn de trends en ontwikkelingen? Wat gebeurt er op de afdelingen om jouw afdelingen heen? Hoe grijpt alles in elkaar? Hoe lopen processen en waarom? Zo kijken houdt je fris. Je ziet eerder kansen en mogelijkheden en werkgevers zien ook graag actuarissen met een brede blik, die de context snappen van waar ze mee bezig zijn.

Durf ook soms een stap terug te doen in salaris of verantwoordelijkheden. Het is een enorme dooddoener maar soms moet je 1 stap achteruit om er 2 vooruit te kunnen doen. Alles beter dan vasthouden aan je oude baantje en je oude salaris tot die baan helemaal is verdwenen en jouw specialisatie overbodig is geworden.
Blijf wendbaar en wissel om de paar jaar van rol bij je werkgever of wissel een keer van werkgever. Je wilt niet vastroesten, dat is killing voor je ontwikkeling en kansen. Investeer in je netwerk en je positionering, blijf zichtbaar, denk aan je LinkedIn. Zorg zelf voor je arbeidsmobiliteit. Een vast contract betekent niks bij een reorganisatie – afgezien van wellicht wat geld dat je meekrijgt, maar dat is ook minder dan het was.

Conclusie & samenvatting: zie plaatje. Deze week las ik een uitspraak op Facebook. Het is een cliché, maar goed het is niet voor niks een cliché denk ik dan maar. “Een ding blijft altijd hetzelfde, niks blijft zoals het was.” Dus laten we verandering omarmen.

Blijf op de hoogte van onze ontwikkelingen